محافظت سوراخهاى بينى : افشرهء خشخاش شاخدار ، صندل ، رب غوره و سركه را بر سوراخها بينى بمالند و بپاشند . اگر سركه را به تنهايى در سوراخهاى بينى گردانند خوب و بسيار بهره‌رسان است . محافظت ريه از آبله : عدس پخته و نرم شده با بزر خشخاش انگشت‌پيچ شود و بليسند بهترين علاج است و ريه را از آبله محفوظ مىدارد . محافظت روده‌ها از آبله : بهترين چاره بعد از سرآغاز پيدايش آبله ، تناول چيزهاى يابس و گيرنده است . اگر در اواخر بيمارى شكم بيمار اسهال شد ، قرص تباشير در آب ريواس و قرص ساخته از بزر گياه ترشك تناول كنند . فصل پنجاه و يكم علاج اثر آبله اكثرا افرادى كه آبله مىگيرند و خوب مىشوند ، اثر آبله بر جاى مىماند كه چنين كسانى را آبله‌گون مىگويند . ما در جاى ديگرى از قانون - كه بحث عمومى دربارهء آرايش است - به علاج اثر آبله مىپردازيم و روش زدودن اثر آبله را به تفصيل شرح مىدهيم . اما اكنون به‌طور خلاصه داروهاى اين حالت را - هرآنچه كه در درجهء اول اهميت قرار دارند - ذكر مىكنيم كه عبارتند از : ريشهء خشكيده نى ، آرد باقلى ، سونش چوب بيد ، سونش بيخ نى ، انزروت ، بزر خربزه ، پوست خشكيدهء خربزه ، برنج شسته ، آبجو ، سفيدهء تخم مرغ ، گل متخلخل ، مردارسنگ ، نبات ، نشاسته ، بادام شيرين ، بادام تلخ ، روغن سوسن ، روغن پسته ، پيه الاغ با روغن گل و امثال آن . آبى كه در سم بره جمع آيد و به قصد مداوا بيرونش آورند ، از همهء اين داروها بهتر است . داروهاى بسيار قوى و اثربخش‌تر از آنهايى كه ذكر شدند عبارتند از : كف دريا ، سنگ فلفل ، كوشنه ، اندران ، كندر ، صابون ، بورك ، استخوان سوخته ، استخوان پوسيده ، بزر ترب ، آرد ترب خشكيده ، زراوند و لوبيا گرگى . غذاهايى كه رنگ و روى آبله‌گون را زيبا سازند عبارتند از : انار شيرين ، نخود ، شراب خوشبوى لذيذ ، زردهء تخم مرغ نيم‌بند ، آبگوشت مرغ خانگى ، آبگوشت كبك ، آبگوشت درّاج و آبگوشت تذر و بسيار چاق . بايد شخص آبله‌گون شده زياد به حمام برود و آبتنى كند . داروهاى تركيبى بسيار خوبى در زدودن آثار آبله هستند كه نمونه‌اى از آن را در اينجا ذكر